ΝΟΜΟΣ 3699/2008–ΦΕΚ 199/Α’/2.10.2008: Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

Μαθητές με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανά­γκες θεωρούνται όσοι για ολόκληρη ή ορισμένη περί­οδο της σχολικής τους ζωής εμφανίζουν σημαντικές δυσκολίες μάθησης εξαιτίας αισθητηριακών, νοητικών, γνωστικών, αναπτυξιακών προβλημάτων, ψυχικών και νευροψυχικών διαταραχών οι οποίες, σύμφωνα με τη διεπιστημονική αξιολόγηση, επηρεάζουν τη διαδικασία της σχολικής προσαρμογής και μάθησης.

Στους μαθητές με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες συγκαταλέγονται όσοι παρουσιάζουν και ειδικές μαθησιακές δυσκολίες όπως δυσλεξία, δυσγραφία, δυσαριθμησία, δυσαναγνωσία, δυσορθογραφία, σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα, διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (φάσμα αυτισμού), ψυχικές διαταραχές και πολλαπλές αναπηρίες.

Οι ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών με αναπηρία και με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες διερευ­νώνται και διαπιστώνονται από τα ΚΕΔΔΥ, την Ειδική Διαγνωστική Επιτροπή Αξιολόγησης (ΕΔΕΑ) και τα πι­στοποιημένα από το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων Ιατροπαιδαγωγικά Κέντρα (ΙΠΔ) άλλων Υπουργείων.

Ειδικότερα για τους μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, όπως δυσλεξία, δυσαριθμησία, δυσγραφία, δυσαναγνωσία, δυσορθογραφία, εισηγείται τη μέθοδο διδασκαλίας και αξιολόγησης για τον έλεγχο και πιστοποίηση των γνώσεων του μαθητή στα μαθήματα που εξετάζεται, σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών.

Πηγή: http://nomoi.info/%CE%A6%CE%95%CE%9A-%CE%91-199-2008.html

Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες και δυσλεξία.

Ο όρος ειδικές μαθησιακές δυσκολίες χρησιμοποιείται για να καλύψει μια χρησιμοποιούν αυτόν τον όρο ως συνώνυμο της δυσλεξίας, όμως στη πραγματικότητα η δυσλεξία είναι μία μόνο από τις ειδικές μαθησιακές δυσκολίες.

Ουσιαστικά, είναι ένας ορισμός «ομπρέλα» κάτω από την οποία μπαίνουν δυσκολίες, όπως η δυσλεξία που προαναφέραμε, η δυσγραφία, η δυσπραξία, η δυσαριθμισία, η δυσορθογραφία, η ελλειμματική προσοχή και υπερκινητικότητα, ακόμα και ο αυτισμός.

Για να το εξηγήσουμε πιο απλά, ο όρος «ειδική μαθησιακή δυσκολία» χρησιμοποιείται για να περιγράψειεγγενείς διαταραχές, οι οποίες δυσκολεύουν τη μαθησιακή διαδικασία. Αυτές οι διαταραχές μπορεί να αφορούν σε ένα μόνο γνωστικό ή λειτουργικό τομέα, ή περισσότερους. Για παράδειγμα, η δυσγραφία αναφέρεται στη δυσκολία συντονισμού των κινήσεων που απαιτούνται για τη γραφή, ενώ η δυσλεξία περιλαμβάνει ελλείμματα σε πολλές γνωστικές και λειτουργικές δυσκολίες, όπως η μνήμη, η ακουστική και οπτική επεξεργασία, ο προσανατολισμός στο χώρο και στο χρόνο, κ.α..

Συνοψίζοντας λοιπόν, όταν μιλάμε για ειδικές μαθησιακές δυσκολίες μιλάμε για γνωστικά και λειτουργικά ελλείμματα με τα οποία κάποιος έχει γεννηθεί και που δυσκολεύουν αυτό το άτομο στη διαδικασία της μάθησης.

Συχνά, τα ίδια συμπτώματα των ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών (λάθη στο γραπτό λόγο, δυσκολία στην έκφραση, συναισθηματικές δυσκολίες, κλπ.), τα συναντάμε και στην περίπτωση των γενικευμένων μαθησιακών δυσκολιών.

Η διαφορά μεταξύ ειδικών και γενικευμένων Μαθησιακών Δυσκολιών είναι απλή. Στη δεύτερη περίπτωση το άτομο εμφανίζει δυσκολίες στη μάθηση ως δευτερογενές σύμπτωμα εξαιτίας κάποιας άλλης δυσκολίας ή ήδη υπάρχουσας διαταραχής.

Ένα εύκολο και συχνό παράδειγμα είναι η περίπτωση Μαθησιακών Δυσκολιών εξαιτίας του οικογενειακού ή του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος (η οικογένεια ή το σχολείο/ο δάσκαλος δε βοηθούν και δεν υποστηρίζουν το μαθητή κατά την εκπαιδευτική διαδικασία). Σε αυτήν την περίπτωση, ο μαθητής εμφανίζει χαμηλές επιδόσεις στο σχολείο, χωρίς όμως να έχουμε διάγνωση δυσλεξίας, δυσορθογραφίας ή άλλης εγγενούς διαταραχής. Αντίστοιχα, μπορούμε να διαπιστώσουμε δυσκολία επικοινωνίας και κοινωνικής συναναστροφής σε ένα νήπιο που δεν έχει βγει ποτέ από το οικογενειακό περιβάλλον, χωρίς όμως τη διάγνωση διαταραχής αυτιστικού φάσματος.

Και οι δύο κατηγορίες μαθησιακών δυσκολιών έχουν το ίδιο αποτέλεσμα στη μαθησιακή πορεία ενός ατόμου και γι’ αυτό η έγκαιρη διάγνωσή τους είναι ιδιαίτερα σημαντική. Επίσης, πολύ σημαντική είναι ηψυχολογική στήριξη αυτών των ατόμων, καθώς πολλές φορές έχουν βιώσει επανειλημμένα την αποτυχία μέσα στην τάξη, καθώς και της οικογένειάς τους, η οποία μπορεί να έχει «χρεωθεί» τη δυσκολία ή ακόμα και την αποτυχία του παιδιού ή ακόμα κάποιο άλλο μέλος να αντιμετώπιζε/αντιμετωπίζει παρόμοιες δυσκολίες. Επίσης, δε θα πρέπει να ξεχνάμε τη συνεργασία με το δάσκαλο της τάξης, καθώς οποιοδήποτε εξατομικευμένο, ειδικό, μαθησιακό πρόγραμμα δε μπορεί να θεωρηθεί απολύτως επιτυχημένο αν δε βρίσκει εφαρμογή στο καθημερινό σχολικό περιβάλλον του μαθητή. (Πηγή:http://www.logotherapeia.com.gr)

Η άλλη πλευρά της Δυσλεξίας...

Θετικά Χαρακτηριστικά που συνδέονται με τη Δυσλεξία

• Δημιουργική και αυθεντική σκέψη
• Καλή στρατηγική στον τρόπο σκέψης και στον τρόπο επίλυσης προβλημάτων
• Αποφασιστικότητα
• Επιμονή και σκληρή εργασία
• Πολλοί δυσλεκτικοί μαθητές έχουν αναπτύξει δικές τους στρατηγικές έτσι ώστε να ξεπεράσουν τις δυσκολίες τους.

Επιπροσθέτως, οι δυσλεκτικοί μαθητές, εξαιτίας της ιδιόμορφης επεξεργασίας της γλώσσας και των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν στο βραχυπρόθεσμο τομέα της μνήμης στηρίζονται αποκλειστικά στο «νόημα» και την «κατανόηση», γεγονός που απαιτεί:

• Μια υψηλά προσωποποιημένη προσέγγιση της γνώσης
• Την ανάγκη για απλοποίηση της γνωστικής διαδικασίας (μεθόδους) και των συμβάσεων της.
• Την ανάγκη για κατανόηση του «πως» και του «γιατί» έτσι ώστε να  μάθουν. 

Πολλά από τα παρακάτω γνωστικά σχέδια διδασκαλίας  μπορούν να προσφέρουν ικανοποιητική βοήθεια στους δυσλεκτικούς μαθητές:

• Ολιστική προσέγγιση σκέψη της διδασκαλίας  παρά διδασκαλία βήμα με βήμα.
• Ανάγκη για ολοκληρωμένη πρώτα κατανόηση και στη συνέχεια κατανόηση των βημάτων και των λεπτομερειών
• Αδυναμία στην κατανόηση αλληλουχιών αλλά όχι και ολοκληρωμένων σχεδίων.
• Ικανοποιητική παρατήρηση του τρόπου με τον οποίο συνδέεται και λειτουργεί ένας μεγάλος αριθμός πραγμάτων.
• Αδυναμία απομνημόνευσης πληροφοριών.
• Μάθηση κυρίως  μέσα από εμπειρίες παρά από απλή προφορική ενημέρωση.
• Σταθερή, απτή γνώση, η οποία επιτυγχάνεται με τη βοήθεια χρωμάτων, αστείων, ιστορικών εικόνων και πολλών άλλων.
• Αδυναμία κατανόησης και εφαρμογής γενικών κανόνων. Η μάθηση επιτυγχάνεται καλύτερα από το μερικό περνάμε στο γενικό.
• Η αφύπνιση του προσωπικού ενδιαφέροντος των μαθητών επιδρά ενισχυτικά στην ορθότερη εκμάθηση ανάγνωσης και γραφής.

Στο χώρο των μαθηματικών, οι δυσλεκτικοί μαθητές συνήθως κατανοούν γενικές έννοιες και όχι διαδικασίες υπολογισμού ή μαθηματική γλώσσα.

(Πηγή : http://gr.ettad.eu/disabilities/dyslexia )